FAROLIN eta ZARAMBOLAS

Farolin eta Zarambolasi egiten zaien epaiketa Bilboko Aratusteetan ezartzeren arrazoia ohizko aratusteen ezaugarri berezienetako bat sartzea izan zen.

Ezaugarri berezi horiek nekazal aratusteetan sortuak (non urteko gaiztoak epaitu eta zigortzen ziren, batzuetan kalejira edo desfilean agertzen zen panpina edo pertsonaiari egotzita) modu ezberdinetan hiriko aratusteetan txertatxen dira.

Bilboko kasuan tratamendua "chirene" izan behar zela iruditu zitzaigun. Horregatik gaizto-ona posizioa sahiestuz, ezberdinak baina ez aurkakoak ziren beste bi jarrera hautatu genituen. Bata goreslea, dudarik gabe (bilbotarrok ez gara irainduak sentitzen "farol" deitzen badigute, are gutxiago bilbotarra izateagatik bada), eta bestea barregarriagoa.

FAROLIN: Bilbotarraren izakerari atxikituta dagoen ezaugarria agertzen duen pertsonaia da. Pertsonaiak norbaitek zerbait bere buruaz edota bere herriaz aipatzen duenean beti argitzen du :
" Bada Bilbaon gehiago".

Ez nahastu bere izakeraz harro dagoen betiko bilbotarra andaluziar ahoberoarekin, nahiz eta, zoritxarrez, bertoko egunkarietako zenbait kazetarik horretarako joera daukan.
Bilbotar bat harrokeriaz ari denean, zazpiehun urteko arrantzal, merkatari, gastronomiko, industri, futbol eta abarreko gloriak babesten duelako egiten du. Hau da, finean moderatua da. Ez da kokiltzen baina ez du engainatzen.

Farolin, bere iharduera publiko edota profesionalean gailentzeagatik ezezik, bere bilbotar izaeraz harro izateagatik ere, ezaguna den bilbotarra da (denok dakigun legez, nahi dugun lekuan sortzen gara bilbotarrok).

ZARAMBOLAS: ( Sarambolas botxoko ahozkeraz).
Zenbait lekutan etiketak jartzeko joera badaukate ere (ona-gaiztoa, laranja-limoia) ez zen pertsonaia hau sortzean alde txarrean ipinteko asmorik.

Zarambolas adibiderik onena Felix de Unamuno dugu, botikarioa eta On Miguelen anaia. Lan egiteko baimena kendu zitzaion medikuen errezetak zuzentzeko zeukan ohiturarengatik. Bere ustez medikuek ez zekiten zer preskribatzen zuten. Xelebrea ere paparrean zerabilen "No me hable de mi hermano" eskatzen zuen idazkiarengatik.

Hau da, Bilbaok erruz eduki izan duen lagun mota da, gloriosoa (bilbotar zentzuan) izanda, bizitzatik lasai-lasai ibiltzen direnetakoa.

Beste Zarambolas, hau beraren merituengatik ilustrea zena, On Adolfo Guiard dugu, gure hiriaren semerik nobleenetakoa.

BILBAON 701ko Urtarrilaren 15ean.